USD/JPY đã kiểm tra mốc 164,00 ngày hôm qua, lần đầu tiên trong gần 40 năm. Chính xác hơn, cặp tiền này lần cuối cùng được giao dịch trong vùng giá này vào tháng 11 năm 1986. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng vào thời điểm đó USD/JPY đã ở trong một xu hướng giảm rõ rệt, do thị trường ngoại hối toàn cầu vẫn đang điều chỉnh theo những hệ quả của Plaza Accord. Trước khi thỏa thuận được ký kết, đồng đô la Mỹ đã bị định giá quá cao, với tỷ giá đạt mức 240–250 yên cho mỗi đô la.

Vào ngày 22 tháng 9 năm 1986, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Vương quốc Anh, Pháp và Cộng hòa Liên bang Đức (Tây Đức cũ) đã phối hợp can thiệp để điều chỉnh đồng đô la Mỹ đang bị định giá quá cao, dẫn tới việc đồng yên tăng giá mạnh. Việc cặp tiền tạm thời quay lại vùng 164,00 vào cuối mùa thu năm 1986 rốt cuộc chỉ là một nhịp hồi mang tính điều chỉnh.

Tuy nhiên, nếu gần bốn thập kỷ trước cặp tiền đang trong một xu hướng giảm kéo dài thì bối cảnh năm 2026 hoàn toàn ngược lại, với USD/JPY ở trong một xu hướng tăng rất mạnh. Vào giữa những năm 1980, động lực chính của diễn biến tỷ giá là các đợt can thiệp ngoại hối phối hợp giữa những nền kinh tế lớn nhất thế giới. Ngày nay, ngược lại, USD/JPY chủ yếu được chi phối bởi chênh lệch lợi suất giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tiếp tục cao hơn đáng kể so với lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản, qua đó hỗ trợ nhu cầu đối với đồng đô la Mỹ và duy trì sức hấp dẫn của các chiến lược carry trade trong mắt nhà đầu tư.

Báo cáo lạm phát của Nhật Bản công bố hôm nay chỉ làm gia tăng áp lực lên đồng yên, dù các chỉ số lạm phát tổng thể đã tăng tốc.

Theo số liệu chính thức, chỉ số giá tiêu dùng lõi của Nhật Bản (CPI loại trừ thực phẩm tươi sống) tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 6, sau mức tăng 1,4% của tháng 5. Lạm phát tăng tốc lần đầu tiên sau vài tháng, nhưng vẫn thấp hơn mục tiêu 2% của Bank of Japan trong tháng thứ năm liên tiếp.

Thoạt nhìn, việc lạm phát quay lại quỹ đạo tăng nhanh hơn có thể củng cố quan điểm của những người ủng hộ việc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, có một điểm tinh tế quan trọng cần lưu ý. Đối với Bank of Japan, bản thân việc CPI tăng tốc ít quan trọng hơn so với “chất lượng” của lạm phát đó — tức là nguyên nhân gốc rễ, tính bền vững và khả năng phát triển thành áp lực lạm phát dai dẳng.

Chính ở khía cạnh này, báo cáo đã bộc lộ hạn chế, khiến phe bán USD/JPY không thể tận dụng được số liệu tiêu đề tích cực hơn.

Thứ nhất, lạm phát tại Nhật Bản vẫn chủ yếu mang tính “nhập khẩu”. Động lực chính thúc đẩy CPI tháng 6 tăng tốc là sự thay đổi nền so sánh của giá năng lượng sau khi một số chương trình trợ cấp của chính phủ hết hiệu lực. Nói cách khác, mức tăng của lạm phát chủ yếu phản ánh hiệu ứng kỹ thuật từ nền so sánh, chứ không phải do nhu cầu nội địa mạnh hơn.

Sự khác biệt này có ý nghĩa then chốt đối với Bank of Japan. Như đã đề cập, các nhà hoạch định chính sách ít chú trọng tới con số lạm phát đơn thuần mà tập trung nhiều hơn vào động lực và tính bền vững của nó. Về bản chất, mục tiêu chính của ngân hàng trung ương không chỉ là ứng phó với những con số lạm phát cao mà còn là phá vỡ tâm lý giảm phát đã ăn sâu trong cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng Nhật Bản. Để đạt được điều đó, Bank of Japan cần chắc chắn rằng đà tăng giá được thúc đẩy bởi tăng lương, nhu cầu nội địa vững hơn, giá dịch vụ tăng đều đặn và kỳ vọng lạm phát dài hạn được neo vững.

Rõ ràng, nếu giá cả chủ yếu tăng do đồng yên yếu, giá hàng hóa cơ bản trên thị trường quốc tế cao hay các yếu tố bên ngoài khác, thì việc thắt chặt chính sách tiền tệ khó có thể là phản ứng hiệu quả. Lãi suất cao hơn không thể làm giá dầu giảm xuống, cũng không thể xóa bỏ áp lực chi phí nhập khẩu.

Trong bối cảnh đó, sự yếu đi của lạm phát cơ bản trong nước và đà chậm lại của lạm phát dịch vụ là những điểm đặc biệt đáng lưu ý.

Cụ thể, chỉ số core-core CPI (loại trừ cả thực phẩm tươi sống và năng lượng, được xem là thước đo tốt nhất cho lạm phát cơ bản trong nước) đã giảm tốc xuống 1,7% so với cùng kỳ trong tháng 6, từ mức 1,8% của tháng 5.

Mảnh ghép này làm thay đổi đáng kể bức tranh tổng thể, cho phép Bank of Japan không phải vội vã tiến hành thêm các bước thắt chặt tiền tệ. Nhìn một cách tổng quan, báo cáo cho thấy bức tranh “lẫn lộn”: dù CPI tổng thể tăng tốc, áp lực lạm phát cơ bản trong nước vẫn tiếp tục suy yếu. Nói cách khác, quá trình lạm phát vẫn chưa cho thấy dấu hiệu trở nên tự duy trì.

Đà chậm lại của lạm phát dịch vụ, với chỉ số phụ liên quan giảm xuống 1,2% so với cùng kỳ, cũng xứng đáng được chú ý đặc biệt. Không giống như lạm phát hàng hóa, vốn rất nhạy cảm với biến động tỷ giá và chi phí nhập khẩu, lạm phát dịch vụ gắn trực tiếp với nhu cầu nội địa và tăng trưởng tiền lương. Bất chấp mức tăng lương đáng kể đạt được trong kỳ Shunto năm nay (đợt đàm phán lương mùa xuân thường niên giữa giới chủ và công đoàn tại Nhật Bản), các doanh nghiệp vẫn tỏ ra dè dặt trong việc chuyển chi phí lao động cao hơn sang giá bán cho người tiêu dùng. Điều này hàm ý rằng vòng xoáy bền vững “tăng lương → giá dịch vụ cao hơn → kỳ vọng lạm phát mạnh hơn”, mà Bank of Japan coi là điều kiện cần để biện minh cho các đợt tăng lãi suất tiếp theo, vẫn chưa được hình thành một cách vững chắc.

Do đó, không thể coi báo cáo lạm phát tháng 6 của Nhật Bản là mang tính “diều hâu”. Bất chấp việc CPI tổng thể tăng tốc, cơ cấu của đà tăng giá cho thấy yếu tố bên ngoài vẫn chiếm ưu thế, trong khi lạm phát cơ bản trong nước vẫn chưa đủ mạnh. Kết quả là, phe bán USD/JPY một lần nữa lại thiếu đi những luận cứ cơ bản đủ mạnh. Chừng nào chênh lệch lợi suất giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản còn duy trì ở mức rộng, và Bank of Japan vẫn tiếp tục giữ lập trường thận trọng, USD/JPY nhiều khả năng vẫn được hỗ trợ tốt.

Đồng thời, nhà giao dịch cũng cần nhớ rằng cặp tiền đang được giao dịch ở vùng giá rất cao bất thường. Do đó, các vị thế mua chỉ nên được cân nhắc sau những nhịp điều chỉnh giảm. Mức kháng cự gần nhất nằm ở 163,80, tương ứng với đường Bollinger Bands trên của biểu đồ ngày (D1).